کردستان؛ سرزمین خوشه‌های طلایی زیر بار گرانی

به گزارش پایگاه خبری آوانا خبر به نقل از پایگاه خبری تحلیلی کردتودی؛

دیواندره، این دیار زرخیز گندم‌خیز، این روزها با افزایش چشمگیر هزینه نهاده‌های کشاورزی، به‌ویژه کود اوره، روزگار دشواری را برای گندم‌کاران خود رقم می‌زند.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی کردتودی، کردستان را باید یکی از ظرفیت‌های مهم کشاورزی کشور دانست؛ استانی زرخیز با زمین‌های مستعد، دشت‌های حاصلخیز و مردمانی که نسل‌به‌نسل با کشاورزی زندگی کرده‌اند.

 این استان سال‌هاست سهم مهمی در تولید محصولات راهبردی، به‌ویژه گندم دارد و نام آن با تلاش کشاورزان و تأمین بخشی از امنیت غذایی کشور گره خورده است.

اما امروز همین ظرفیت ارزشمند با پرسشی جدی روبه‌روست: آیا کشاورز کردستانی با هزینه‌های سرسام‌آور تولید، همچنان توان ادامه کشت و تولید گندم را خواهد داشت؟

گلایه این روزهای کشاورزان دیواندره‌ای از افزایش قیمت کود شیمیایی اوره، تنها یک اعتراض صنفی یا نارضایتی مقطعی نیست؛ بلکه زنگ خطری درباره آینده تولید محصولات کشاورزی و امنیت غذایی کشور است.

بر اساس اظهارات کشاورزان دیواندره، قیمت هر کیسه کود اوره که پیش از آغاز دولت چهاردهم حدود ۱۹۲ هزار تومان بود، اکنون به ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است؛ یعنی افزایشی بیش از ۱۸ برابر! این در حالی است که قیمت این محصول در سال گذشته ۶۸۷ هزار تومان و در تیرماه سال جاری یک میلیون و ۵۲۲ هزار تومان اعلام شده بود.

نکته قابل تأمل آنجاست که این افزایش قیمت مربوط به کودی است که با عنوان سهمیه دولتی در اختیار کشاورزان قرار می‌گیرد؛ سهمیه‌ای که فلسفه وجودی آن باید حمایت از تولیدکننده و کاهش هزینه‌های کشاورزی باشد، نه اینکه خود به یکی از دغدغه‌های اصلی کشاورزان تبدیل شود.

اما مسئله فقط کود اوره نیست، کشاورز امروز با مجموعه‌ای از هزینه‌های فزاینده دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ از بذر و سموم کشاورزی گرفته تا سوخت، قطعات و تعمیر ماشین‌آلات، دستمزد کارگر، هزینه شخم، کاشت، داشت و برداشت، وقتی تمام این هزینه‌ها در کنار هم قرار می‌گیرند، دیگر نمی‌توان انتظار داشت کشاورز با همان توان اقتصادی گذشته وارد فصل کشت شود.

واقعیت این است که تولید گندم، برخلاف تصور برخی مدیران، تنها به پاشیدن بذر در زمین و انتظار برای برداشت محصول خلاصه نمی‌شود. این چرخه نیازمند سرمایه‌گذاری، نهاده مناسب، حمایت مستمر و برنامه‌ریزی دقیق است.

کشاورز باید پیش از کاشت، هزینه‌های سنگین تولید را تأمین کند؛ درحالی‌که درآمد نهایی او به عوامل متعددی از جمله میزان بارندگی، شرایط اقلیمی، عملکرد زمین و قیمت خرید تضمینی گندم وابسته است.

در چنین شرایطی، وقتی قیمت نهاده‌ها با سرعت افزایش پیدا می‌کند اما درآمد کشاورز متناسب با آن رشد نمی‌کند، انگیزه تولید نیز به‌تدریج کاهش می‌یابد، نتیجه چنین روندی می‌تواند کاهش سطح زیرکشت، مصرف کمتر نهاده‌های ضروری، افت عملکرد مزارع و در نهایت کاهش تولید گندم باشد.

این مسئله برای استان کردستان اهمیت دوچندان دارد، استانی که از ظرفیت‌های قابل توجه کشاورزی برخوردار است و می‌تواند نقش مؤثری در تأمین گندم کشور ایفا کند، نباید به دلیل افزایش هزینه‌های تولید، شاهد تضعیف توان اقتصادی کشاورزان خود باشد.

پرسش اساسی اینجاست؛ اگر قرار است امنیت غذایی کشور بر پایه تولید داخلی استوار باشد، چرا باید تأمین نهاده‌های اولیه به یکی از بزرگ‌ترین دغدغه‌های تولیدکنندگان تبدیل شود؟

آیا مسئولان متولی، به‌ویژه مجموعه وزارت جهاد کشاورزی و سازمان جهاد کشاورزی استان کردستان، از فشار اقتصادی واردشده بر کشاورزان اطلاع دارند؟ و مهم‌تر از آن، برای مهار این روند چه برنامه عملیاتی در نظر گرفته‌اند؟

نمی‌توان از کشاورز انتظار داشت با افزایش چندین‌برابری هزینه‌ها، همچنان با همان توان گذشته تولید کند؛ نمی‌توان از او خواست امنیت غذایی کشور را تضمین کند، اما در تأمین ابتدایی‌ترین نهاده مورد نیازش با مشکل مواجه باشد.

حمایت از کشاورز نباید صرفاً به شعارهای مناسبتی و جلسات اداری محدود شود، تأمین به‌موقع و با قیمت منطقی کود، بازنگری در سازوکار توزیع نهاده‌ها، نظارت بر قیمت‌ها، پرداخت به‌موقع مطالبات گندم‌کاران و متناسب‌سازی قیمت خرید تضمینی با هزینه واقعی تولید، حداقل اقداماتی است که می‌تواند بخشی از فشار موجود را کاهش دهد.

امروز کشاورز دیواندره‌ای و دیگر مناطق کردستان بیش از هر زمان دیگری نیازمند حمایت عملی است؛ چراکه اگر توان تولید از کشاورز گرفته شود، فردا جبران کاهش تولید و وابستگی بیشتر به واردات، هزینه‌ای به‌مراتب سنگین‌تر بر اقتصاد کشور تحمیل خواهد کرد.

امنیت غذایی با تضعیف اقتصاد کشاورز محقق نمی‌شود، مسئولان باید پیش از آنکه گرانی نهاده‌ها کشاورزان را از چرخه تولید خارج کند، برای این وضعیت چاره‌ای جدی بیندیشند.

کردستان زرخیز است؛ اما زرخیزی این سرزمین بدون حمایت از دستانی که زمین‌هایش را آباد می‌کنند، تضمینی برای تداوم تولید نخواهد بود.

نویسنده: طاهره جلوخانی فعال رسانه‌ای