یک سفر هزار تصویر؛ از راز کتیبه آشوری تا جادوی پالنگان

به گزارش پایگاه خبری آوانا خبر به نقل از خبرگزاری فارس استان کردستان؛

از شکوه شاهو و خروش سیروان تا خانه‌های پلکانی پالنگان و آبشارهای تنگی‌ور، هر گوشه کامیاران قصه‌ای برای گفتن دارد. قصه‌ای که گاهی از دل طبیعت سر برمی‌آورد، گاهی روی صخره‌ای چند هزار ساله حک شده و گاهی در میان زندگی ساده و اصیل روستاهای این منطقه جریان دارد.

به گزارش خبرگزاری فارس از سنندج، صبح که از جاده‌های جنوب کردستان عبور می‌کنی، کم‌کم چهره زمین تغییر می‌کند؛ کوه‌ها نزدیک‌تر می‌شوند، دره‌ها عمیق‌تر و صدای رودخانه‌ها شنیدنی‌تر. اینجا کامیاران است؛ سرزمینی میان کوه و رود که انگار طبیعت، تمام داشته‌هایش را یک‌جا در آن به نمایش گذاشته است.

از شکوه شاهو و خروش سیروان تا خانه‌های پلکانی پالنگان و آبشارهای تنگی‌ور، هر گوشه کامیاران قصه‌ای برای گفتن دارد. قصه‌ای که گاهی از دل طبیعت سر برمی‌آورد، گاهی روی صخره‌ای چند هزار ساله حک شده و گاهی در میان زندگی ساده و اصیل روستاهای این منطقه جریان دارد.

در جنوب استان کردستان و حدود ۷۰ کیلومتری سنندج، شهری قرار گرفته که طبیعت در آن سخاوتمندانه جلوه‌گری کرده است؛ کامیاران با ارتفاع حدود هزار و ۴۴۰ متر از سطح دریا، در میان دو استان کردستان و کرمانشاه قرار دارد و به‌عنوان یکی از مسیرهای مهم ارتباطی غرب و شمال‌شرق با استان‌های جنوبی شناخته می‌شود.

اما اهمیت کامیاران تنها به موقعیت جغرافیایی آن محدود نمی‌شود. بخش‌هایی از کوهستان شاهو، رودخانه خروشان سیروان، دره‌های سرسبز، روستاهای بکر و دریاچه سد گاوشان، این شهرستان را به مقصدی جذاب برای طبیعت‌گردان تبدیل کرده است.

در میان جاذبه‌های طبیعی کامیاران، کوهستان شاهو جایگاهی ویژه دارد. شاهو با ارتفاع حدود سه هزار و ۳۹۰ متر، بلندترین نقطه استان کردستان به شمار می‌رود و هر ساله کوهنوردان بسیاری را به سوی خود می‌کشاند.

ارتفاع زیاد، گستردگی کوهستان و بارندگی قابل توجه، شرایطی کم‌نظیر برای شکل‌گیری تنوع زیستی در این منطقه ایجاد کرده است؛ به‌گونه‌ای که گونه‌های متعددی از پرندگان، پستانداران، خزندگان و گیاهان در زیستگاه شاهو شناسایی شده‌اند.

اگر قرار باشد یکی از نمادهای گردشگری کامیاران را نام ببریم، پالنگان بی‌تردید در صدر فهرست قرار می‌گیرد؛ روستایی شگفت‌انگیز در حدود ۴۷ کیلومتری شمال‌غرب کامیاران که خانه‌های آن در دامنه کوه و دو سوی دره تنگی‌ور، تصویری چشم‌نواز از معماری پلکانی را ساخته‌اند.

چشمه‌های متعدد و عمدتاً چهار فصل، کوه‌های مرتفع، رودخانه تنگی‌ور و بقایای قلعه‌های تاریخی، پالنگان را به مقصدی تبدیل کرده‌اند که هم طبیعت‌دوستان و هم علاقه‌مندان به تاریخ و معماری را مجذوب می‌کند.

در حدود ۴۵ کیلومتری شمال‌غرب کامیاران، در دل کوهستان زینانه، یکی از آثار ارزشمند تاریخی منطقه قرار دارد؛ کتیبه و نقش‌برجسته تنگی‌ور که به سارگون دوم، پادشاه آشور، نسبت داده شده است.

این اثر تاریخی بر صخره‌ای مرتفع حک شده و شامل کتیبه‌ای به خط میخی آشوری و نقش نیم‌تنه یک شخصیت سلطنتی است. قرار گرفتن این اثر در کنار دره تنگی‌ور، آبشارهای طبیعی و نزدیکی به پالنگان و زیارتگاه حضرت عکاشه، ارزش تاریخی آن را با ظرفیت‌های طبیعت‌گردی منطقه درآمیخته است.

تاریخ کامیاران تنها به کتیبه تنگی‌ور محدود نمی‌شود. بنچاق اورامان نیز از یافته‌های تاریخی مهم این منطقه است؛ مجموعه‌ای از اسناد معامله تاکستان که در غاری در دره تنگی‌ور کشف شده و برخی از آنها به خط و زبان یونانی و سند دیگری به خط و زبان پارتی نوشته شده‌اند.

این اسناد که بر پوست آهو نگاشته شده‌اند، گوشه‌ای از اهمیت تاریخی و تمدنی منطقه اورامان را آشکار می‌کنند و نشان می‌دهند که این سرزمین از قرن‌ها پیش محل تعامل انسان، طبیعت و تمدن‌های گوناگون بوده است.

رودخانه خروشان سیروان، دریاچه سد گاوشان، دره تنگی‌ور و چشمه گواز، مجموعه‌ای از جاذبه‌های طبیعی کامیاران را شکل داده‌اند.

دریاچه سد گاوشان در حدود ۴۵ کیلومتری کامیاران و در نزدیکی روستای گاوشان قرار گرفته و کوه‌ها و دره‌های پیرامون آن، چشم‌اندازی جذاب برای گردشگران ایجاد کرده است.

چشمه گواز نیز در حدود ۵۰ کیلومتری شمال‌غرب کامیاران قرار دارد و آب آن به دلیل ویژگی‌های معدنی و طعم گوگردی، از دیرباز مورد توجه مردم محلی و گردشگران بوده است.

کامیاران در کنار طبیعت و آثار تاریخی، جاذبه‌های مذهبی و فرهنگی متعددی نیز دارد. زیارتگاه حضرت عکاشه در روستای کاشتر، از شناخته‌شده‌ترین این مکان‌هاست و به یکی از اصحاب پیامبر اسلام(ص) منسوب است.

تکایای شیخ راغب حسامی، شیخ اسماعیل حسینی و تکیه خلیفه حسین نیز از دیگر جلوه‌های مذهبی و فرهنگی این شهرستان هستند که بخشی از هویت اجتماعی و اعتقادی مردم منطقه را بازتاب می‌دهند.

کامیاران تنها سرزمین کوه و رودخانه نیست؛ باغ‌های روستایی آن نیز محصولاتی مانند گردو، زردآلو، انار، بادام و توت‌فرنگی تولید می‌کنند و این شهرستان در حوزه دامداری نیز جایگاه ویژه‌ای دارد.

وجود مراتع مناسب سبب شده کامیاران یکی از مراکز مهم تولید خامه طبیعی قالی در استان کردستان باشد؛ محصولی که برای تولید فرش دستباف در مناطق مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد.

آنچه کامیاران را متمایز می‌کند، کنار هم قرار گرفتن مجموعه‌ای کم‌نظیر از پالنگان، شاهو، تنگی‌ور، سیروان، گاوشان، چشمه گواز، زیارتگاه‌ها و روستاهای کوهستانی است؛ مجموعه‌ای که به‌ویژه در فصل بهار، می‌تواند این شهرستان را به یکی از خاطره‌انگیزترین مقصدهای سفر در غرب ایران تبدیل کند؛ جایی که گردشگر در یک سفر، هم طبیعت بکر می‌بیند، هم تاریخ را لمس می‌کند و هم با فرهنگ زنده مردمان کردستان همراه می‌شود.

شاید سفر به کامیاران را بتوان با یک تصویر به پایان رساند؛ تصویری از مسافری که هنگام بازگشت، برای آخرین بار به کوه‌های پشت سرش نگاه می‌کند و می‌داند چیزی فراتر از یک سفر با خود می‌برد؛ خاطره رودخانه‌ای که بی‌وقفه می‌دوید، روستایی که بر دامنه کوه نفس می‌کشید، صخره‌ای که راز تاریخ را در سینه داشت و مردمانی که فرهنگشان هنوز با طبیعت پیوند خورده است.

کامیاران را شاید بتوان ترک کرد، اما بعید است بتوان تصویرش را به‌سادگی از ذهن بیرون برد؛ چون اینجا جایی است که طبیعت فقط دیده نمی‌شود، بلکه باید آن را زندگی کرد.