تربیت فرزندان در عصر انزوا؛ مدارا مهارتی اکتسابی یا ذاتی است؟

به گزارش پایگاه خبری آوانا خبر به نقل از پایگاه خبری راه دانا کردستان؛

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ در دنیای امروز که هم‌زمان متنوع و در عین حال منزوی است و به هر یک از ما امکان می‌دهد به حریم خصوصی خود پناه ببریم مدارا نقشی محوری ایفا می‌کند. این ویژگی، یک «مهارت نرم» حیاتی است که کودکان از همان سنین پایین از آن بهره‌مند می‌شوند و در تمام طول زندگی همراهشان می‌ماند. 

 مدارا به معنای احترام گذاشتن به تفاوت‌های انسانی در زمینه‌ی آرا، باورها، فرهنگ‌ها، قومیت‌ها و سبک‌های زندگی است. این مفهوم شامل به رسمیت شناختن و ارج نهادن به تنوع، بدون تبعیض یا تحمیل دیدگاهی واحد است. نکته‌ی بسیار مهم اینکه مدارا به معنای موافقت با همه چیز نیست؛ بلکه به معنای همزیستی مسالمت‌آمیز با و احترام گذاشتن به آن چیزی است که با آن مخالفیم. 

در واقع، بردباری مهارتی است که کودکان با آن متولد نمی‌شوند و حتی آمادگی ذاتی برای آن ندارند؛ چرا که رفتار طبیعی آن‌ها به سمت مالکیت‌طلبی و تمایل به هم‌رأی بودنِ دیگران با آن‌ها گرایش دارد. از این رو، بزرگسالان باید این ویژگی را از همان سنین پایین در کودکان نهادینه کنند؛ حال، کودکان ما چگونه می‌توانند بردباری را بیاموزند؟ 

کودکان خیلی زود دچار پیش‌داوری می‌شوند. آن‌ها به‌راحتی متوجه تفاوت‌ها می‌شوند؛ ممکن است فرزندتان پیش از پنج‌سالگی شما را غافلگیر کند و با اشاره به کسی، با صدای بلند بپرسد: «چرا او سیاه‌پوست است؟» یا «چرا روی صندلی چرخ‌دار نشسته است؟» با وجود سن کم کودک، این لحظه فرصتی طلایی است تا او مسیر درک، پذیرش و استقبال از تفاوت‌ها را آغاز کند. 

مطالعه‌ای که در سال ۲۰۱۷ در مجله *علوم رشد* منتشر شد، نشان می‌دهد که سوگیری در کودکان خیلی زود پدیدار می‌شود؛ آن‌ها به جای اینکه دریافت‌کنندگان منفعل اطلاعات باشند، نقش فعالی در شکل‌دهی و انتقال نگرش‌های بین گروهی ایفا می‌کنند. در این مطالعه، کودکان به طور تصادفی به گروه‌هایی تقسیم شدند و داستان‌هایی به آن‌ها ارائه شد - برخی حاوی اطلاعات مثبت در مورد گروه خودشان و برخی دیگر حاوی اطلاعات منفی در مورد گروه‌های دیگر. کودکان داستان‌هایی را ترجیح دادند که از گروه خودشان حمایت می‌کرد و در عین حال تعصب نسبت به گروه دیگر نشان می‌داد. 

طبق این مطالعه، کودکان به سمت اطلاعات سوگیرانه‌ای که دیدگاه‌های موجود آن‌ها را تقویت می‌کند، جذب می‌شوند - رفتاری شبیه به پدیده‌ای که در بین بزرگسالان به عنوان «سوگیری تأییدی» شناخته می‌شود، که در آن ما تمایل داریم اطلاعاتی را مصرف کنیم که با نظرات تثبیت‌شده ما در مورد یک موضوع خاص همسو باشد و در عین حال اطلاعاتی را که با آن‌ها در تضاد است، نادیده بگیریم. 

مدارا با غنی‌سازی جهان‌بینی کودک به رشد شخصی او کمک می‌کند و هم‌زمان در شکل‌گیری جامعه‌ای قوی و متنوع نیز نقش دارد. این مفهوم شامل احترام، همدلی، انعطاف‌پذیری، گوش دادن و مشاهده‌ی دقیق، و پذیرش تفاوت‌ها به عنوان بخشی از غنا و تنوع جهان است. 

در سطح فردی، فرزند شما با آموختنِ مدارا از مزایایی مادام‌العمر بهره‌مند می‌شود؛ چرا که این مهارت، عزت‌نفس را تقویت می‌کند. هنگامی که کودک به دیگران احترام می‌گذارد، برای آن‌ها ارزش قائل است و آن‌ها را می‌پذیرد، قادر به پذیرش خود نیز می‌شود به‌ویژه هنگام ارتکاب اشتباه و بدین ترتیب، ضمن پرهیز از سرزنش خویش، اعتمادبه‌نفس بیشتری به دست می‌آورد. 

تحمل نقش مهمی در روابط کودک با همسالان خود ایفا می‌کند و او را قادر می‌سازد تا به طور سازنده با اختلافات برخورد کند؛ آن‌ها یاد می‌گیرند که هنگام بازی یا انجام فعالیت‌ها به دیگران گوش دهند و در اختلافات به توافق برسند. همچنین به آن‌ها کمک می‌کند تا در گروه‌های دوستان و تیم‌های بازی مختلف ادغام شوند، در حالی که هرگونه تمایل به پرخاشگری را کاهش می‌دهد. با گذشت زمان، فرزند شما حتی ممکن است به یک میانجی در اختلافات همسالان تبدیل شود و توانایی درک دیگران را در خود پرورش دهد. 

این فرایند با بزرگسالانِ پیرامون کودک آغاز می‌شود؛ والدین و معلمان الگوهایی هستند که کودک از آن‌ها سرمشق می‌گیرد و رفتارها، واکنش‌ها و حتی ترس‌های آنان را بازتاب می‌دهد. مدارا با پذیرش بی‌قیدوشرط کودک و ایجاد حس امنیت در او شکل می‌گیرد، چرا که پذیرش خویشتن، نقطه آغازینِ پذیرش دیگران است. از این رو، ارزش‌های قدردانی و احترام را در کانون خانواده تقویت کنید؛ زیرا کودک تا زمانی که در خانه احساس ارزشمندی و امنیت نکند، به دیگران احترام نخواهد گذاشت. 

بسته به سن کودک، می‌توانید گفتگویی صریح و باز درباره تفاوت‌ها آغاز کنید. کودکان به‌راحتی متوجه تفاوت‌های میان افراد می‌شوند؛ بنابراین، کنجکاوی آن‌ها را برطرف کنید و با صداقت و احترام به پرسش‌هایشان پاسخ دهید. در واقع، آستانه تحمل ما اغلب با پایان یافتن دانش‌مان به پایان می‌رسد؛ ترس پدیدار می‌شود و مانع از پذیرشِ آنچه درک نمی‌کنیم یا آنچه با دیدگاه‌های ما متفاوت است، می‌گردد. همان‌طور که وب‌سایت «Child Development Info» اشاره کرده است، این ترس می‌تواند شدت گرفته و به طرد کردن و سپس انتقاد یا خصومت منجر شود. 

پیش از اصلاح تصورات نادرست کودک یا توضیح این نکته که همه انسان‌ها از ارزش یکسانی برخوردارند، او را تشویق کنید تا تردیدها و احساساتش را بیان کند؛ به او فرصت دهید تا خود را ابراز کرده و پرسش‌هایش را مطرح سازد. کودکان امروزی در معرض حجم عظیمی از اطلاعات قرار دارند که بخش زیادی از آن‌ها غیرقابل‌اعتماد است؛ از این‌رو، هنگام پاسخ دادن به پرسش‌هایشان صبور باشید. 

از مسخره کردن دیگران یا صدا زدن آن‌ها با القاب تحقیرآمیز خودداری کنید، زیرا کودکان رفتار ما را مشاهده و تقلید می‌کنند. به فرزندتان بیاموزید که مسخره کردن راه تفریح ​​یا خنده مشترک نیست و احترام به دیگران با احترام به زبانی که ما استفاده می‌کنیم آغاز می‌شود. 

برای برخی از کودکان تحمل کردن دشوار است، بنابراین این مفهوم را به تدریج معرفی کنید. اگر کودکی از اینکه دیگران به اسباب‌بازی‌هایش دست بزنند امتناع می‌کند، درخواست از او برای به اشتراک گذاشتن همه چیز بلافاصله ممکن است زیاده‌روی باشد. در عوض، می‌توانید با به اشتراک گذاشتن فقط چند مورد موافقت کنید و به آن‌ها کمک کنید تا تمایل بیشتری به این ایده داشته باشند. 

به آن‌ها کمک کنید تا توانایی بیان دیدگاه خود را بدون آسیب رساندن به احساسات دیگران توسعه دهند و به آن‌ها بیاموزید که با روحیه تیمی بازی کنند و برد و باخت را بپذیرند. 

او را تشویق کنید تا درباره قدرت کلمات و اینکه چگونه زبان و ارتباطات غیرکلامی می‌توانند موجب احترام یا بی‌احترامی شوند، تأمل کند. تصاویر یا موقعیت‌هایی را برای بررسی و گفتگو در اختیارش قرار دهید. 

داستان‌ها و خاطرات خود را با او در میان بگذارید، نقشه جهان را باز کنید تا درباره فرهنگ‌های ناآشنا برایش بگویید و در مورد چندفرهنگی به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی گفتگو کنید. 

قصه‌ها، داستان‌ها و فیلم‌ها نمونه‌های فوق‌العاده‌ای از تنوع و مدارا هستند و فرصت‌هایی را برای گفتگو درباره آداب و رسوم گوناگون فراهم می‌کنند. کودک از طریق گفتگو، مدارا را می‌آموزد و درک درستی از موقعیت‌های واقعی زندگی که در آن‌ها این ارزش به کار گرفته می‌شود، پیدا می‌کند. 

اگر در فیلم یا برنامه‌ای تلویزیونی صحنه‌ای دیدید که در آن رفتاری حاکی ازعدم پذیرش دیگران (یا تعصب) وجود داشت، درباره آن با فرزندتان گفتگو کنید و به آسیب‌هایی که چنین رفتاری می‌تواند به دیگران وارد کند، بپردازید. 

سفرهای خانوادگی فرصتی عالی برای آشنایی با کودکان جدید یعنی کسانی که فرزندتان پیش از این با آن‌ها برخورد نداشته استفراهم می‌کنند و به او کمک می‌کنند تا دریابد دنیایی وسیع و شایسته‌ی کاوش وجود دارد. اگر فرصت سفر به شهرها یا مناطق مختلف پیش آمد، از این تجربه برای آشنا کردن فرزندتان با آن مکان‌ها و مردمان ساکن در آن‌ها استفاده کنید. 

با پیگیری مشترک اخبار و اطلاعات، به فرزندتان کمک کنید تا دنیای واقعی را بهتر بشناسد؛ همچنین او را در موقعیت‌هایی قرار دهید که با طیف متنوعی از افراد تعامل داشته باشد خواه در فعالیت‌های ورزشی، مدرسه، سفرها و یا مراکز نگهداری و آموزشی تا بیاموزد که تنوع، بخشی طبیعی از زندگی روزمره است. 

در نهایت، در طول این مسیرِ آموزشیِ ارزشمند، به کودک اجازه دهید با آهنگِ خاصِ خود رشد کند. یک‌باره انتظارات بیش‌ازحد از او نداشته باشید و معیارهای غیرواقع‌بینانه تعیین نکنید؛ بلکه به او فرصت دهید تا متناسب با توانایی‌های خویش، درک کند و رشد یابد. هدف این نیست که او به انسانی بی‌نقص بدل شود، بلکه هدف آن است که بیاموزد در دیگران نیز جنبه‌ی انسانی را ببیند حتی زمانی که آن‌ها از هر جهت با او متفاوت‌اند.